لوگوی خاوران صنعت

خاوران صنعت پاسارگاد

english-flagEN

بررسی و تفاوت مورس (Morse) و ایزو (ISO) در ماشین ابزار

بررسی و تفاوت مورس (Morse) و ایزو (ISO) در ماشین ابزار

به شکل کلی به منظور نصب و اتصال ابزار به اسپیندل باید از ابزارهایی استفاده شود تا ابزار در جهت براده برداری ، دقیق ، بهینه و بدون خطای جانبی روبرو باشد. در مجموع این نوع ابزار ها دارای یک بخش نری و ماده گی میباشند که با یک زاویه ی ساختاری شخص و همگن در راستای اسپیندل متصل می شوند. تقریبا همه ی ابزار های سورخکاری و برشی اعم از دریل های دستی ، دریل های گوناگون ، تراش ها  و غیره از این نوع ابزار به واسطه ی یک سه نظام بهره میبرند.

مورس (Morse) در سال 1860 توسط (Stephan A. Morse)در ایالت ماساچوست آمریکا توسعه داده شد. از آن پس انواع مختلفی از آن اجزا ساخته و پرداخته شد و به صورت یک استاندارد جهانی بکار رفت. این ابزار در بسیاری از مراکز مهم جهانی همچون سازمان بین المللی استاندارد سازی (ISO) ، انجمن استاندارد سازی آلمان (DIN) و غیره تایید گردید.

 

 

به واسطه ی ابداع این ابزار توسط Stephan Morse انقلابی در توسعه و ساخت ابزار های برشی صورت پذیرفت. چرا که صنعتگران برای تعویض ابزار های مختلفی باید به صورتی این فرایند را در مراحل ماشینکاری انجام می دادند. با تلفیق این عملکرد یعنی joint کردن دو قطعه ی کونیک به داخل یکدیگر به نحوی که ابزاری ماژولار را پدید آورد و نهایتا به راحتی با استفاده از یک ابزار wedge میتوان مورس را خارج و با ابزار دیگری تعویض نمود.

مکانیزم اتصال مورس در اسپیندل به وسیله ی نیروی اصطکاک است و اغلب این ابزار برای دستگاه های دریل از نوع ستونی ، رادیال ، دستی ، تراش و مواردی از این قبیل بکار میرود. مورس ها دارای اندازه های مختلفی هستند و این ابعاد از 0-7 شماره گذاری میگردند . حروف اختصاری برای مورس MT میباشد و به عنوان مثال اندازه ی مورس سایز 2 با MT2 نشان داده می شود.

در فرایند های سوراخکاری که نیروی وارده به صورت عمودی بر اسپیندل اعمال میگردد ، این اتصال اصطکاکی به قدر کافی توان و تحمل فشار وارده را دارد. اما در مواردی که فشار های محوری و شعاعی مورد بحث میباشد ، به شرط استفاده از ابزار مورس میبایست مورس را به وسیله ی Drawbar کوپل نمود. زاویه ی مورس در هر 30.4 سانتی متر 1.5 سانتی متر باریک میگردد.

اما چطور متوجه اندازه ی استاندارد مورس شویم :

 بر اساس جدولی مشخص اندازه های مختلف مورس در کمترین و بیشترین قطر نشانه گذاری و مشخص گردیده شده اند. با اندازه گیری سوراخ گلویی و یا مرغک می توان به اندازه مناسب آن ابزار دست یافت.  مطابق اشکال زیر :

 

 

ابزار کلاهک که با نام انگلیسی Morse taper sleeve نامیده میگردد ، ابزاری است که به منظور تبدیل مته های کوچک به بزرگتر و یا برعکس بکار میرود. مطابق تصویر زیر ، شمایل یک کلاهک و ابزار Wedge برای جدا سازی آن از اسپیندل استفاده میگردد.

 

 

استاندارد های مختلف ماشین ابزار بر اساس نبست قطر به طول مخروط اسپیندل محاسبه و نامگذاری میگردند. 

در بررسی مخروطی اسپیندل میتوان به استاندارد های دیگری از جمله BT ، ISO و R8 نیز اشاره کرد. که هر کدام تعاریف و استاندارد ها ابزار مخصوص به خود را دارند.

در تعریف استاندارد مخروطی (Taper) سری ISO میتوان اشاره کرد که اگر چه طول نسبت به ابزار مورس کوتاهتر است اما از قطر بیشتری برخوردار میباشد و بدین ترتیب در شکل وسیع در ماشین های فرز بکار میرود. ماشین های فرزی از جمله فرز های یونیروسال ، ماشین های فرز عمودی و غیره. این سری از مخروط ها نیز در ابعاد های مختلف مورد استفاده قرار میگیرند نظیر ISO30-ISO40 و ISO50 . بر اساس نوع نیاز ماشین های فرزی که در ابعاد بزرگتر هستند از سوراخ مخروطی و یا گلویی بزرگتری بهره میبرند.

 

 

سیستم های ابزار ISO پس از سالها به شکل دیگری در جهت ارتقاء عملکرد های ماشین کاری صورت پذیرفت. ابزارهایی از نوع استاندارد ISO که استانداردی اروپایی است طول Shank کوتاهتر اما قطر بیشتری دارند. در این نوع استاندارد تحمل و میزان بار وارده بیشتر می باشد. این ابزار ها با نسبت 7:24 یعنی تعریفی برابر با تغییر زاویه ی ابزار 88.9 میلبی متر در هر فوت که اغلب با تعریف 7:24 نشان داده میشود. این استاندارد در موراد دیگر همچون BT-CAT-NMTB-BD و موارد دیگر نیز یکسان است.

 

 

مقاله ی فوق در واحد تحقیق و توسعه ی خاوران صنعت پاسارگاد تهیه و تنظیم گردیده است.

استفاده از مقاله ی فوق با ذکر نام بلامانع میباشد.